عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
151
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
كوچك و بزرگ باشند قريب پنجاه هزار است و اگر زيادتر نباشد مسلما كمتر نخواهد بود . و با اين تفاصيل يك نفر از آنها نيست كه صد دينار ماليات بده باشد و همهوقت معاف و مسلّم بوده و هستند . هريك از اين هفده نفر ضبّاط هم به تفاوت يك نفر ، دو نفر ، سه نفر كدخدا و مباشر از طرف خود دارند . از نقطهء مركزيّهء بمپور خطى بهطرف جنوب مىرود و منزل اوّل گهرپشت است و از آنجا تا گهرپشت سه فرسخ است و اين خط را كه از بمپور به جنوب سير مىكند و به دريا منتهى مىشود ما خود سير نكرده [ ايم ] ولى از كسانى كه مكررا اين خط را پيموده [ اند ] و خالى از بصيرت نبودهاند به قدرى كه ممكن بود تحقيق شود تحقيق كرده شرح آن را نوشتيم . راهش نرم و هموار و اندكى رو [ 157 ] به فرازست . همينكه يك فرسخ و نيم بگذرد به رودخانهء بمپور مىرسد . رودخانهء بمپور 229 و رودخانهء مزبوره منبعش در شرح حال خط فهرج به دمن و كارواندر الى سرحدّ خاش و مصبّش در جازموريان خاك رودبار است كه رودخانهء هلير « 1 » هم كه از طرف جيرفت و رودبار مىآيد در همين نقطه به زمين فرومىرود . آب رودخانهء بمپورگاه است كه طورى طغيان مىكند كه چهار پنج روز عبورومرورش غيرممكن است و خالصجاتى هم كه از آن آب مشروب مىشود شرحش گذشت . و اطراف رودخانهء مزبوره همان جنگل برزگ كوچهگردان و بمپور است و همه قسم گز و كهور و جسته جسته كنار و درمشو و كلتهء « 2 » آن بسيار است . از رودخانهء مزبوره تا گهرپشت يك فرسخ و نيم [ است ] و علوفهء اطراف راه غير از آنچه سابقا ذكر شد مژكه شبيه است به كاهكو « 3 » و اسب و قاطر آن را از درمشو هم بهتر مىخورد بسيار است ، و در دست يمين جادّه آهويش زياد و يسارش كمتر و هوبره و باقرقرا نيز يافت مىشود . گهرپشت 230 گهرپشت مزرعهاى است داراى چهار قنات و به همهجهت اين چهار رشته قريب دو سنگ آب دارند و مالكين آنها شهدوست خان سرهنگ و نواب خان سرهنگ بامرى و حسن خان ناروئى و كسان آنها است . و عمدهء محصولش غلّه
--> ( 1 ) - ( - هليل ) . ( 2 ) - در صفحهء 157 كلّه آمده . ( 3 ) - در صفحهء 138 « كاكو » آمده .